Meyvesi yenebilen Agaclar etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Meyvesi yenebilen Agaclar etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

19 Eylül 2011 Pazartesi

çakal erigi, yabani erik/ Prunus spinosa L.



Minik yaprakli ve boyu 1 ile 3 metre arasi degisen ve genellikle çit bitkisi olarak dikilen bir supriz agaccigim ben. Genc dallarimin uzerinde tuyler olmasi sizi yaniltmasin yaslandikca rengi koyulasir ve parlaklasir. Iskandinavya'dan Kuzey Afrika'ya oradan ortadoguya kadar uzanirim. Gunesli daglarida severim ama tarla kenarlarinda, patikalarda cikarim cit bitkisi olarak terkedilmis baglari ozellikle severim. Erkenciyim ben daha kis bitmeden mart ortasi dantel gibi beyaz ciceklerimi yapraklarimdan once acarim. Cevremdeli agaclar ciplaktir daha, kiskanirlar beni.


Yazi yesil eriklerimle geciririm. Agustos ortasindan itibaren mavimsi siyah renge donerim uzerimde ayni uzumlerde oldugu gibi sis olusmussa olgunlastim demektir ama ha ha rengim sizi yaniltmasin halen kekremsi tadim vardir ve beni zor yersiniz.

Iyice kivamimi bulmam icin don yemem lazim iste o zaman sekerlenirim ayni yan komsum musmula gibi don beni kendime getirir. Kisin etraftaki agaclar da ne yaprak ne yemis kalmisken ben gururla direnirim.  


Meraklilarim beni daha don yemeden once toplar ve ayni zeytin gibi salamuraya yatirir. 3 hafta sonra cerez yada meze niyetine yer. Bazi sabirsizlarinda recel yapmaya kalkistigini duydum hatta yaz sicak gecdi olmadi ben dondurucuya koyarim diye hilelere basvururlar. Gercekten sabredenler ilk  donlardan sonra beni recele donustururler. Tartimi yaparlar.  En sabirlilar ise iksir niyetine patxaran yaparlar. Bir avuc erik 1 litrelik siseye koyup uzerine 750 ml votka eklenir ve karanlik bir yerde 6 ay saklanir. Bu sure sonunda rengi guzellesen patxaran suzulur ve arzuya gore seker ilave edilir. Yemeklerden sonra bir minik bardak hazma yardimci olmasi icin icilir.
 


Yaklasik 35 kus cesidi meyvelerimi yemeye bayilir yalniz onlar mi kucuk memeliler mesela tilkiler istahla atistirir eriklerimi. Ciceklerim nektarindan faydalanir arilar. Dallarima yerlesen bazi larvalarda kuslarin beslenme cantasi gibidir. Beni seven pekcoktur kisacasi...


23 Mayıs 2011 Pazartesi

Murver agaci/ sambucus nigra


Bu gorkemli baktikca icinizi acan cicekler Murver agaci'na ait. Ben bazi bloglarda surubu, receli hatta ciceklerinin kizartmasinin yapildigini gordum ama kendisini tanimiyordum. Yukaridaki fotograf arka bahce, orasi yabanilere emanet ayrica benim bitki laboratuarim. Bu agac murver agaciymis. Emin olmak icin bir sezon bekledim siyah mor arasi yemislerini gorunce emin oldum. Mor yemislerinde recel bu baharda da ciceklerinden surup yaptim. Surupta cicekleri gibi tatli bal kokulu. Dunya yok olacaksa yanima alacagim ucuncu bitki hem cicekleri hem meyvesi yeniyor:) ve sayisiz faydasi var.


 Turkce adi yorelere gore degisiyor. Tijen Inaltong'un kitabina gore Melesir, Mindirac, Patlak, Yalangoz, Kara murver, Mindar agaci, Patlangac, Patlanuc yada sisni dendigini ogreniyoruz. Fransizca adi Sureau, ingilizce Elderberry isimleriyle biliniyor. Cicekleri semsiye kurulu halinde dizili. 5 adet beyaz tac yapragi ile 5 adet sari petalden olusan minik cicekleri var. Yapraklari ovalarsaniz cok kotu kokuyor ancak cicekleri bal ve ihlamur arasi kendine ozgu cok hos bir kokuya sahip.Govdesi gri, acik yesil ve catlaklidir.  Boyu 2  ila 7 metre arasidir nadir olarak 10 mye cikabilir. Bu bilgiler onemli cunku ayni aileden Sambucus Ebulus   ile karistirilmasi kolaydir ki meyveleri bulanti ve kusmaya yol acar. 


 Avrupa ve Asya'nin dogal bitki ortusunde yer alir. Antik caglardan beri sifali bitki olarak kullanilmistir. Yunanli Hipokrate ve Galien'in favori bitkisidir. Cicek ve meyveleri uzun sure Avrupa'da icecek olarak tuketilmistir. Ilkbaharda cokca icilmesi onerilir ve bedeni temizledigine inanilir. Iceriginde cyanidine vardir. Flavonoid'ler ve C ile A vitamini acisindan zengindir. Fenolik asit, tanen icerir. Dieuritik ve laksatiftir. Yapraklari hemeroid ve yaniklarda kullanilir. Cicekleri terlemeye yol actigindan ozellikle grip, nezle, romatizma ve kronik bronsitte onerilir. Meyveleri romatizma ve odemlere karsi kuallanilir. Bazi kitaplarda Isa'nin asildigi agac olarak gosteriliyor ama ben Erguvan diye biliyorum neyse bu ozelligi pek sevimli degil ustunde durmayalim.


Kolaylikla celik ile cogalir. Kirda karsimiza siklikla cikar ve fauna icin vazgecilmez oneme sahiptir. Kocaman yapraklari ve delikli dallari ile ile bir cok kusa, bocege, ariya ev sahipligi yapar. Ciceklerini her turlu ari, sinek ve kelebekler ziyaret etmeyi sever. Sonbaharda meyveleri kuslar icin besin kaynagidir. Ozellikle kara tavuk, kizil gerdan didiklemeyi pek sever ise de 60 cesit kusun sevdigi meyveler grubundadir. Dogadan toplayacaginiz zaman kuslarin rizkini birakmayi unutmayiniz. Ekolojik tarimda kompostun curume hizini arttirmada kullanilir. Yapraklarindan yapilan karisim mildou ve bitki bitlerine karsi kullanilir ayrica her turlu kemirgeni ( fare, sican, tarla faresi vs) uzaklastirma ozelligi vardir. Bitki ozu yapmak icin  1 kg yapragi birkac gun 10 lt suda bekletin ve daha sonra bitkileri, topragi bu karisimla sulayin. Ciceklerini rahatlikla yiyebilirsiniz ancak yapraklari ve ham yesil meyveleri de zehirlidir. Olgunlasmis meyveleri cig yenirse kusmaya yol acar ancak pisirince bu etki kaybolur. Ciceklerinden de meyvelerinden de surup, recel, tart hatta kek yapabilirsiniz. Avrupa'da ahududu yada cilek yerine gidalara hem tadi hem rengi icin katiliyor. Meyve dolgulu biskuvi yada meyve sularinin etiketlerine bakarsaniz bizim kadim murveri goreceksiniz.Ciceklerini krep icin hazirlanan hamura batirip kizartip pudra sekeri ile yiyebilirsiniz.  harika surubu ve romantik sirkesi icin Rustic, Kedili mufaklar, benim blogum, Ekmekci Kiz'i I ve II tiklayabilirsiniz.




Kaynaklar: 1-Tijen Inaltong, Meyve Agacindan Hikayeler
2-L'herbier Toxique, Bernard Bertrand
3-http://www.univers-nature.com/dossiers/sureau-noir.html

2 Ekim 2010 Cumartesi

Keciboynuzu (Ceratonia Siliqua) Konuk Yazar Mehmet Vuran

Blogumuzun hazirliklarini yaparken tesaduf eseri Mehmet Vuran, keciboynuzu hakkinda tam da bizim bloga uygun bir yazi yazmis. Gorunce blogumuza konuk etmek istedigim, cok sevinerek onayladi. Boylece Keciboynuzu (harnup) hakkinda cok hos bir yazi okuyabileceksiniz. Bu yazi  Bodrum Mavi dergisi temmuz, agustos sayisinda yayinlanmistir.